نسیم پاییز شمال

حرز ابی دجانه

حرز چیست

حرز به دعایی گفته می‌شود که به گردن می‌آویزند.

مختصری از حرز ابی دجانه

برخی معتقدان به وجود جن بر این باورند که این دعا در دفع جن موثر است و این دعا را از پیامبر اسلام می‌دانند که پیامبر، آن را به شخصی به نام ابی دجانه داده است چون شب هنگام جن‌ها ابی دجانه را در منزلش اذیت می‌کردند. (منابع مورد نظر در قسمت «اصل روایت» در همین مقاله آمده است)

اصل روایت

در حیاة الحیوان (در باب قنفذ) بیهقی در دلائل النبوة از ابی دجانه‏ که نامش سماک بن خرشه است روایت کرده که من برسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله شکوه کردم از اینکه چون در بستر بخوابم سوتی مانند سوت آسیا و جنجالی چون جنجال مگس عسل بشنوم و پرتوی چون برق، و سر بردارم و در برابر خود سیاهی بینم که بالا رود بدرازی صحن خانه‌ام و دست بپوستش کشم مانند پوست خارپشت است، و به چهره‌ام مانند شراره آتش افکند، فرمود: این جن خانه تو است ای ابو دجانه وانگاه دوات و کاغذ خواست و بعلی علیه السّلام فرمود بنویسد:

(سپس دعا را گفت)

ابو دجانه گفت: نامه را گرفتم و تا کردم و بخانه آوردم و زیر سرم نهادم و شب را آسوده خوابیدم و بیدار نشدم جز از فریاد کسی که می‏گفت: ای ابو دجانه ما را با این کلمات آتش زدی تو را بحق سرورت که این نامه را از ما بردار که ما را بازگشتی بخانه‌ات و در کنارت و در هر جا این نامه باشد نباشد، ابو دجانه گفت: برش ندارم تا رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلم اجازه دهد. ابو دجانه گفت: از این ناله و شیون و گریه پریان که شنیدم شبم دراز گذشت و بامداد نماز صبح را با رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلم خواندم و آنچه آن شب از پریان شنیدم بوی‏ گزارش دادم و هر آنچه هم من بآنها گفتم فرمود: ای ابو دجانه دست از این قوم بردار بدان که مرا براستی فرستاده آنان تا روز رستاخیز درد کشند.

این روایت در کتاب «جن‌ها همه جا هستند» سید محمد مهدی حسینی ص32و33 و همچنین در کتاب آسمان و جهان، محمد باقر کمره ای‏ ج ‏7 ص 98 و 99 که ترجمه کتاب السماء و العالم بحار است و همچنین در بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج 60 ص 125 و 126 و همچنین در المصباح، کفعمی، ص 229نقل شده است.

در لغتنامهٔ دهخدا آمده: «سماک بن خرشة یا سماک بن اوس بن خرشة بن لوذان بن عبدودّبن ثعلبه انصاری ساعدی خزرجی ، ملقب به ذوالمشهرة یکی از صحابهٔ رسول صلی اللّه علیه وآله . وی در غزوه بدر و هم احد در رکاب رسول صلی اللّه علیه وآله وسلم بود و به روز احد پیغمبر صلوات اللّه علیه او را شمشیری عطا فرمود. و در مدینه او را با عتبة بن غزوان مواخات داد. ابودجانه در جنگ یمامه با مسیلمه ، بشهادت رسید و گویند او در قتل مسیلمه شرکت داشت و در ضعاف اخبار آمده است که او تا جنگ صفین بزیست و در آن جنگ حضور یافت حرزی به نام حرز ابی دجانه در کتب دعوات معروف است » (لینک)

متن دعا

بسم الله الرّحمن الرّحیم هذا کتابُ من محمّد رسول الله رَبّ العالمین اِلی مَن طَرَق الدّار مِن العّمار والزرّار الاّ طارقا" یَطرُق بِخِیر اَمّا بَعد فاِنَّ لَنا وَ لَکُم فی الحَیواةالحق سَعَة ُ فاِنّ یَکُن بَک غاشِقا" مولِعا" اَو فاجِرا" اَو مُقتَحِما " فَهذا کِتاب الله یَنطِق عَلَینا وَ عَلَیکُم بالحَق اِنّا کُنّا نَستَنسَخ ُ ما کُنتُم تَعمَلون وَ رُسُلُنا یَکتُبون ما یَمکُرون اترکوا صاحب کِتابی هذا(فلان بن فلان) وانطَلَقوا اِلی عَبدَة الاوثانِ وَ اِلی مَن یَزعَم اَنَّ مَعَ اللهِ الها" اخر لا اله الا هُوَ کُلَّ شیءٍ هالِکٌ الاّ وَجهَه لهُ الحُکم وَ اِلیه تُرجَعون حم لا یَنصَرون حمعسق تفَرّقت اَعداالله وَ بَلَغَت حجّه الله وَ لا حَول ولا قوّةَ الاّ بالله العَلی العَظیم فَسَیَکفیکَهُمُ الله وَ هُوَ السَّمیع العَلیم .

روایتی دیگر :

در سایت لقمان اینجا ظاهرا دعای مذکور را مفصل‌تر دانسته و از آن به عنوان حرز کبیر ابی دجانه نام برده شده است .

متن عربی روایت

حَیَاةُ الْحَیَوَانِ، رَوَی الْبَیْهَقِیُّ فِی دَلَائِلِ النُّبُوَّةِ عَنْ أَبِی دُجَانَةَ وَ اسْمُهُ سِمَاکُ بْنُ خَرَشَةَ قَالَ شَکَوْتُ إِلَی النَّبِیِّ ص أَنِّی نِمْتُ فِی فِرَاشِی فَسَمِعْتُ صَرِیراً کَصَرِیرِ الرَّحَی وَ دَوِیّاً کَدَوِیِّ النَّحْلِ وَ لَمَعَاناً کَلَمْعِ الْبَرْقِ فَرَفَعْتُ رَأْسِی فَإِذَا أَنَا بِظِلٍّ أَسْوَدَ یَعْلُو وَ یَطُولُ بِصَحْنِ دَارِی فَمَسِسْتُ جِلْدَهُ فَإِذَا هُوَ کَجِلْدِ الْقُنْفُذِ فَرَمَی فِی وَجْهِی مِثْلَ شَرَرِ النَّارِ فَقَالَ ص عَامِرْ دَارَکَ یَا أَبَا دُجَانَةَ ثُمَّ طَلَبَ دَوَاةً وَ قِرْطَاساً وَ أَمَرَ عَلِیّاً ع أَنْ یَکْتُبَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ هَذَا کِتَابٌ مِنْ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِینَ إِلَی مَنْ طَرَقَ الدَّارَ مِنَ الْعُمَّارِ وَ الزُّوَّارِ إِلَّا طَارِقاً یَطْرُقُ بِخَیْرٍ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ لَنَا وَ لَکُمْ فِی الْحَقِّ سَعَةً فَإِنْ یَکُنْ عَاشِقاً مُولَعاً أَوْ فَاجِراً مُقْتَحِماً فَهَذَا کِتَابُ اللَّهِ یَنْطِقُ عَلَیْنَا وَ عَلَیْکُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا کُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّ رُسُلَنا یَکْتُبُونَ ما تَمْکُرُونَ اتْرُکُوا صَاحِبَ کِتَابِی هَذَا وَ انْطَلِقُوا إِلَی عَبَدَةِ الْأَصْنَامِ وَ إِلَی مَنْ یَزْعُمُ أَنَّ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ کُلُّ شَیْ‏ءٍ هالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُکْمُ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ حم لَا یُبْصِرُونَ حم عسق تَفَرَّقَ أَعْدَاءُ اللَّهِ وَ بَلَغَتْ حُجَّةُ اللَّهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ فَسَیَکْفِیکَهُمُ اللَّهُ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ قَالَ أَبُو دُجَانَةَ فَأَخَذْتُ الْکِتَابَ وَ أَدْرَجْتُهُ وَ حَمَلْتُهُ إِلَی دَارِی وَ جَعَلْتُهُ تَحْتَ رَأْسِی فَبِتُّ لَیْلَتِی فَمَا انْتَبَهْتُ إِلَّا مِنْ صُرَاخِ صَارِخٍ یَقُولُ یَا أَبَا دُجَانَةَ أَحْرَقْتَنَا بِهَذِهِ الْکَلِمَاتِ فَبِحَقِّ صَاحِبِکَ إِلَّا مَا رَفَعْتَ عَنَّا هَذَا الْکِتَابَ فَلَا عَوْدَ لَنَا فِی دَارِکَ وَ لَا فِی جِوَارِکَ وَ لَا فِی مَوْضِعٍ یَکُونُ فِیهِ هَذَا الْکِتَابُ قَالَ أَبُو دُجَانَةَ لَا أَرْفَعُهُ حَتَّی أَسْتَأْذِنَ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ أَبُو دُجَانَةَ وَ لَقَدْ طَالَتْ عَلَیَّ لَیْلَتِی مِمَّا سَمِعْتُ مِنْ أَنِینِ الْجِنِّ وَ صُرَاخِهِمْ وَ بُکَائِهِمْ حَتَّی أَصْبَحْتُ فَغَدَوْتُ فَصَلَّیْتُ الصُّبْحَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ وَ أَخْبَرْتُهُ بِمَا سَمِعْتُ مِنَ الْجِنِّ لَیْلَتِی وَ مَا قُلْتُ لَهُمْ فَقَالَ یَا أَبَا دُجَانَةَ ارْفَعْ عَنِ الْقَوْمِ فَوَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً إِنَّهُمْ لَیَجِدُونَ أَلَمَ الْعَذَابِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ . وَ رَوَاهُ الْوَابِلِیُّ الْحَافِظُ فِی کِتَابِ الْإِبَانَةِ وَ الْقُرْطُبِیُّ فِی کِتَابِ التَّذْکِرَةِ .

علامه مجلسی بحارالأنوار ، ج 60 ص 125 و 126

منابع این مقاله

1- لغتنامه دهخدا

2- کتاب حیاة الحیوان، دمیری

3- کتاب جن‌ها همه جا هستند، محمد مهدی حسینی

4- کتاب آسمان و جهان، محمد باقر کمره ای‏ که ترجمه کتاب السماء و العالم بحار است.

5- کتاب بحارالأنوار، علامه مجلسی

6- کتاب المصباح، کفعمی

7- سایت لقمان